รู้หรือไม่เด็กดูจอนานเท่าไหร่ถึงเสี่ยงพูดล่าช้า ?

สาเหตุการเกิด ภาวะพูดช้า
เรามีข้อมูลวิจัยที่น่าสนใจเกี่ยวกับพฤติกรรมการใช้หน้าจอในเด็กไทยอายุ 0-3 ปีจากคลินิกประกอบโรคศิลปะสาขากิจกรรมบำบัดเรนนี่คิดส์ ทั้งสาขาลำปางและสาขาแพร่ โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวน 100 คน ผลวิจัยพบว่า ในทั้ง 2 สาขา ค่าเฉลี่ยการดูจออยู่ที่ 119.7 นาทีต่อวัน

องค์การอนามัยโลก (World Health Organization, WHO) แนะนำให้จำกัดเวลาในการใช้สื่อเทคโนโลยีที่เหมาะสม โดยเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ให้หลีกเลี่ยงการใช้สื่อมีจอทุกชนิด (ยกเว้นวิดีโอแชท) เด็กอายุ 2-5 ปี ให้จำกัดเวลาการใช้จอ ไม่ควรเกินวันละ 1 ชั่วโมง เนื่องจากเด็กในช่วงวัย 0-3 ปี เป็นช่วงวัยที่สำคัญที่สุดในการเรียนรู้ เนื่องจากสมองของเด็กจะพัฒนาสูงสุด

เด็กพูดช้า หรือ เด็กไม่พูด อาจเป็นอาการของ ออเทียม หรือ ออทิสติก ก็ได้ ซึ่งเป็นความผิดปกติของพัฒนาการทางด้านภาษาและการสื่อสาร ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยและการรักษาอย่างทันท่วงที เพื่อให้เด็กได้รับการพัฒนาทักษะการสื่อสารและการ

เรียนรู้ได้อย่างเต็มศักยภาพ

 พัฒนาการด้านภาษาหมายถึงการเติบโตและการพูดภาษา ซึ่งประกอบด้วยพัฒนาการด้านการรับรู้และเข้าใจภาษา และการแสดงออกทางภาษา การพัฒนานี้เริ่มต้นตั้งแต่แรกเกิด

 พัฒนาการด้านการรับรู้และเข้าใจภาษา 

การพัฒนาด้านการรับรู้และเข้าใจภาษาหมายถึงความสามารถในการรู้จัก เข้าใจ และจำความหมายของคำพูดที่ได้ยิน ซึ่งเริ่มเกิดขึ้นตามวัยเริ่มต้นจากการที่เด็กมีปฎิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อมและบุคคลที่ใช้ภาษาพูด เด็กจะได้รับข้อมูลต่างๆที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันผ่านทางประสาทสัมผัส โดยเฉพาะประสาทหูหรือการได้ยิน การพัฒนาด้านนี้เกิดจากการพัฒนาทักษะในการฟังเสียงตั้งแต่วัยทารก โดยเริ่มจากการที่เด็กรับรู้ว่ามีเสียงเกิดขึ้นและแสดงปฎิกิริยาตอบสนองเมื่อได้ยินเสียง ต่อมาเด็กจะเริ่มแยกแยะได้ว่าเสียงที่ได้ยินนั้นแตกต่างกัน และจะเลือกจำเสียงที่เกี่ยวข้องกับตัวเองได้ เมื่อมีการเชื่อมโยงข้อมูลที่ได้รับจากประสาสัมผัสทั้ง 7 โดยเฉพาะ เด็กก็จะเริ่มเข้าใจความหมายเสียง คำพูด ประโยค และเรื่องราวต่างๆเพิ่มขึ้นตามลำดับ

 พัฒนาการด้านการส่งออกทางภาษา 

พัฒนาการด้านการส่งออกทางภาษาหมายถึงความสามารถในการเปล่งเสียงพูด โดยเริ่มต้นจากการร้องไห้เพื่อตอบสนองต่อสิ่งเร้า ต่อมาจะส่งเสียงอ้อแอ้ เล่นเสียง และเลียนเสียงที่ได้ยิน หากได้รับความสนใจและการตอบสนองที่ดี เด็กจะเริ่มฝึกทำซ้ำจนกลายเป็นทักษะในการเปล่งเสียง ทำให้เด็กสามารถเลียนเสียงหรือพูดได้ใกล้เคียงกับเสียงที่ได้ยิน 

พัฒนาการด้านภาษาในช่วงอายุ 0-3 ปี

Delay speech คืออะไร

ภาวะพูดช้า(Delayed speech)หมายถึง ภาวะที่เด็กมีพัฒนาการด้านการแสดงออกทางภาษา โดยเฉพาะการพูดสื่อสารล่าช้าไม่สมวัย ซึ่งอาจมีพัฒนาการด้านความเข้าใจภาษาปกติหรือล่าช้าร่วมด้วยได้ เช่น 

อายุ 15 เดือน : ยังไม่เข้าใจหรือทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ ยังไม่หันเวลาเรียกชื่อ

เด็กอายุ 18 เดือน: พูดคำที่มีความหมายไม่ถึง3 คำ

อายุ 2 ปี: พูดคำที่มีความหมายไม่ถึง 50 คำ หรือพูดคำ 2 คำต่อกันไม่ได้เช่น “กินนม” “ไปเที่ยว” เป็นต้น

สาเหตุการเกิดภาวะพูดช้า

-เลี้ยงลูกด้วยหน้าจอต่าง ๆ เช่น โทรทัศน์ สมาร์ตโฟน แท็บเล็ต ซึ่งเป็นการสื่อสารทางเดียว

-ไม่มีเวลาทำกิจกรรมที่เหมาะสม ตามวัยร่วมกับลูก ปล่อยให้เด็กเล่นเอง ทำให้ลูกมีคลังคำศัพท์น้อย

-ตอบสนองลูกก่อนที่ลูกจะพูดสื่อสารความต้องการด้วยตนเอง

-พูดสื่อสารด้วยประโยคที่ยาวเกินพัฒนาการของเด็กหรือพูดเร็วเกินไป

4.ลักษณะทางคลินิก/ อาการแสดง

ภาวะเสี่ยงพูดช้า

– เด็กที่ไม่สามารถพูดคำที่มีความหมายได้เลย เมื่ออายุ 15 เดือน

– เด็กที่ไม่สามารถพูดเป็นคำที่มีความหมายอย่างน้อย 3 คำ เมื่ออายุ 18 เดือน

คำนิยามภาวะพูดช้า

– เด็กไม่สามารถพูดคำที่มีความหมายต่างกัน 2 คำ ต่อเนื่องกัน และพูดคำศัพท์น้อยกว่า 50 คำ เมื่ออายุ 24 เดือน 

– เด็กไม่สามารถพูดประโยคที่สมบูรณ์หรือเด็กสามารถสื่อสารให้คนอื่นฟังรู้เรื่องน้อยกว่าร้อยละ 50 ของสิ่งที่เด็กพูด เมื่ออายุ 36 เดือน

พัฒนาการด้านภาษาช้าขนาดไหนต้องรีบพบแพทย์

เมื่อใดเรียกว่ามีพัฒนาการภาษาล่าช้า

ถ้าผู้เลี้ยงดูพบลักษณะดังต่อไปนี้ ควรสงสัยว่าเด็กมีพัฒนาการภาษาล่าช้า

• ช่วงอายุ 6-10 เดือน ไม่ส่งสัญญาณการพูด ไม่หันมาตามเสียง ไม่เลียนแบบ
• ช่วงอายุ 15 เดือน ไม่สามารถทำตาม ไม่เข้าใจคำสั่งง่าย ๆ ยังไม่พูดคำแรก และไม่มีภาษาทางกาย
• ช่วงอายุ 1-2 ปี ไม่เริ่มการสื่อสารและไม่เข้าใจคำถามหรืออาจจะพูดไม่หยุด แต่ไม่สื่อสารในเรื่องเดียวกัน
• ช่วงอายุ 3 ปี ไม่บอกความต้องการ ไม่เข้าใจและไม่เคยใช้ประโยคคำถาม หรืออาจจะพูดเป็นภาษาสคริปต์ ที่ไม่ใช่ภาษาของเด็กวัยเดียวกัน

กิจกรรมส่งเสริมพัฒนาการด้านภาษา 

1.  พูดคุยกับเด็กบ่อยๆ ในสิ่งที่เด็กสนใจ พูดคุยผ่านกิจวัตรประจำวัน เช่น “แม่ไปล้างมือให้หนูนะ มือเปื้อน”โดยอาจเน้นคำบางคำที่เป็นเสียงที่น่าสนใจและออกเสียงตามได้ เช่น ไป, มือ

     2.  พูดช้าๆ ออกเสียงชัดเจน ให้เด็กเห็นรูปปาก โดยเริ่มจากเสียงพยัญชนะ ได้แก่เสียง “ม” “พ” “บ” “ป” ต่อมาจึงเพิ่มคำง่ายๆในชีวิตประจำวัน เช่น นม น้ำ ข้าว,ชื่อคำเรียกคนในครอบครัว, คำกริยา เช่น กิน นอน นั่ง อาบน้ำ, สอนชี้และเรียกชื่ออวัยวะ

     3.  ส่งเสริมกิจกรรมพัฒนาการทางภาษาและการสื่อสารผ่านการเล่น เช่น ดูรูปภาพและชี้รูปภาพ บัตรคำ เล่านิทาน อ่านหนังสือ ร้องเพลง เล่นบทบาทสมมติทำให้การสื่อสารเป็นเรื่องที่สนุก

     4.  เล่านิทานให้เด็กฟังทุกวันให้เป็นกิจวัตร ร่วมกับลดเวลาในการดูโทรทัศน์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านจอ โดยเฉพาะเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี

ไม่ควรให้เด็กดูสื่อใดๆ เพราะเด็กเล็กๆไม่สามารถเรียนรู้ภาษาจากสื่อได้

     5.  ฝึกให้เด็กฟังและฝึกให้เด็กทำตามคำสั่งง่ายๆ โดยช่วงแรกอาจใช้ท่าทางสื่อสารร่วมด้วย

หรือจับมือเด็กทำพร้อมกับพูดไปด้วย เพื่อให้เด็กเข้าใจได้ง่ายขึ้น

     6.  ใช้การสื่อสารทั้งคำพูดร่วมกับท่าทาง เพื่อให้เด็กเข้าใจและสามารถที่จะเลียนแบบภาษาท่าทางไปใช้ร่วมด้วยเมื่อเด็กใช้ท่าทางบอกความต้องการ ควรลองให้เด็กพยายามออกเสียงบอกก่อน

     7.  ให้โอกาสเด็กได้สื่อสาร พยายามรอให้เด็กพูดสื่อสารก่อนและตอบสนองทุกครั้งเมื่อเด็กพูด เช่น ให้เด็กพูด “นม” หรือ “ขอนม” ก่อนหยิบขวดนมให้

     8.  ให้ความสนใจทุกครั้งเมื่อเด็กพยายามสื่อสาร ร่วมกับให้แรงเสริมทางบวก เช่น ยิ้ม กอด ชมเชย ตบมือ หรือให้ของที่เด็กต้องการ

     9.  เมื่อเด็กเริ่มพูดสื่อสาร พยายามขยายคำพูดที่เด็กพูด เช่น เด็กพูด “บอล” คุณพ่อคุณแม่ตอบสนองโดยพูด “ใช่ บอลใหญ่”

     10.  ไม่ควรบังคับให้เด็กพูด พัฒนาการภาษาที่ดีจะเกิดขึ้นเมื่อเด็กอยากพูดสื่อสารด้วยตัวเอง

=================================

เรนนี่ คิดส์ คลินิกพัฒนาการเด็ก

เป็นสถานที่ส่งเสริมพัฒนาการเด็กโดยนักกิจกรรมบำบัด

บุคลากรทางการแพทย์ ได้รับการจดทะเบียนใบประกอบโรคศิลป์

เหมาะสำหรับ เด็กวัย 6 เดือน -12 ปี เสริมพัฒนาการ ได้ทั้งเด็กทั่วไป

และเด็กที่มีพัฒนาการน้อยกว่าอายุจริง

ประเมินพัฒนาการเด็ก

ฝึกพัฒนาการรอบด้านแบบเดี่ยว

ฝึกพัฒนาการกลุ่ม ( การจัดการอารมณ์ , เพลย์กรุ๊ปภาษาอังกฤษ, Camp,Daycare )

ปรึกษาปัญหาพัฒนาการ เช่น ลูกพูดช้า ไม่พูด ,ไม่นิ่ง, ซนมาก ,

ดูเหมือนสมาธิสั้น,เหม่อลอยง่าย, เขียน อ่านไม่ได้ ฯลฯ

ครูฝึกพัฒนาการเด็ก ที่ผ่านการทดสอบและอบรมอย่างเข้มข้น

โดยอยู่ภายใต้การทำงานของนักกิจกรรมบำบัด

=================================

สาขาลำปาง โทรสอบถามจองคิว 062-9545694

สาขาแพร่ โทรสอบถามจองคิว 081-5569395